Zajęcia przed 1 listopada to jedna z tych lekcji, które wymagają więcej przygotowania organizacyjnego niż merytorycznego. Sama treść jest prosta – pamięć, tęsknota, wspomnienia. Trudniejsze jest to, żeby żadne dziecko nie poczuło się zaskoczone tematem, a rodzice wiedzieli, o czym rozmawialiście.
Poniżej lista rzeczy do ustalenia przed lekcją, plan 45 minut i podział zadań między wychowawcę, pedagoga i rodziców.
Gotowa historia o Lenie, która tęskni za babcią, scenariusz zajęć i karty pracy – baza, na której opiera się plan opisany poniżej.
Zobacz w sklepieW skrócie
- Termin: ostatni tydzień października lub pierwsze dni po 2 listopada.
- Przed lekcją: informacja dla rodziców i rozmowa z rodzicami dziecka w żałobie.
- Przebieg: bajka → rozmowa → karta „Pudełko dobrych wspomnień”.
- Zasada: nikt nie musi opowiadać o własnej stracie.
- W sali: spokojny kącik, do którego można odejść bez pytania.
Kiedy zaplanować zajęcia
Najlepszy jest ostatni tydzień października – dzieci słyszą w domu o wyjazdach na cmentarz i mają pytania. Drugi dobry moment to pierwsze dni po 2 listopada, gdy wracają z rodzinnych wizyt i chcą opowiedzieć, co widziały. Unikaj ostatniej lekcji w piątek przed długim weekendem: jeśli temat kogoś poruszy, nie będzie czasu, żeby do niego wrócić.
Harmonogram przygotowań
| Kiedy | Co zrobić |
|---|---|
| tydzień przed | sprawdź, czy w klasie jest dziecko po niedawnej stracie (wychowawca, pedagog) |
| 5 dni przed | rozmowa z rodzicami tego dziecka: czy chce brać udział, co może być trudne |
| 3 dni przed | krótka informacja dla wszystkich rodziców przez dziennik |
| dzień przed | wydruk kart, przygotowanie spokojnego kącika w sali |
| po zajęciach | wiadomość do rodziców: o czym rozmawialiśmy, pomysł na pudełko w domu |
Informacja dla rodziców – gotowy tekst
Wystarczą trzy zdania: „W tym tygodniu porozmawiamy z dziećmi o tym, jak dbamy o wspomnienia o bliskich. Wykorzystamy bajkę o dziewczynce, która tęskni za babcią. Dzieci nie będą proszone o opowiadanie o własnych przeżyciach – jeśli Państwa dziecko jest w trudnej sytuacji, proszę o kontakt.” Taki komunikat uprzedza rodziców i daje szansę zgłosić się tym, którzy przeżywają stratę.
Plan lekcji na 45 minut
| Czas | Część | Uwagi organizacyjne |
|---|---|---|
| 0–5 min | Krąg i wprowadzenie | dzieci siedzą na dywanie, bez ławek |
| 5–15 min | Bajka o Lenie | czyta nauczyciel, bez przerw na pytania |
| 15–23 min | Rozmowa kierowana | pytania ze scenariusza, odpowiadają chętni |
| 23–40 min | Karta „Pudełko dobrych wspomnień” | przy stolikach, cicha muzyka |
| 40–45 min | Zamknięcie | chętni pokazują jeden rysunek |
Spokojny kącik i dziecko w żałobie
Przygotuj w sali miejsce, do którego dziecko może odejść bez pytania o zgodę: poduszka, kredki, kilka książek. Powiedz na początku lekcji, że z kącika może skorzystać każdy. Dzięki temu dziecko w żałobie nie wyróżnia się, kiedy z niego korzysta.
- Nie wywołuj dziecka do odpowiedzi.
- Nie mów przy klasie o jego sytuacji.
- Ustal z nim wcześniej znak, którym da ci znać, że potrzebuje przerwy.
- Po lekcji zapytaj krótko, jak się czuje.
Kto za co odpowiada
| Kto | Zadanie |
|---|---|
| Wychowawca | termin, informacja dla rodziców, prowadzenie zajęć |
| Pedagog lub psycholog | konsultacja przy dziecku po stracie, ewentualna obecność na lekcji |
| Rodzice | sygnał, jeśli dziecko przeżywa stratę; rozmowa i pudełko wspomnień w domu |
| Dzieci | słuchanie, rysunek, wsparcie kolegów (karta „Mogę być obok”) |
Masz Skarbiec? „Lena i pudełko dobrych wspomnień – bajka, scenariusz zajęć i karty pracy PDF” jest też w abonamencie Skarbca Kwiecień Academy – pobierz w Skarbcu, bez osobnego zakupu.
Przeczytaj też
- Pudełko wspomnień – zajęcia dla klas 1–3 (kwiecien.academy)
- Lena i pudełko dobrych wspomnień – jak poprowadzić zajęcia (blog sklepu)
- Tydzień kultur świata w przedszkolu – jak zorganizować
- Kalendarz nauczyciela – listopad
- Kącik słuchania w klasie – zajęcia z audiobookiem
- Film na lekcji w klasach 1–3 – projekcja i rozmowa
Najczęstsze pytania
Kiedy najlepiej poprowadzić zajęcia o Wszystkich Świętych?
W ostatnim tygodniu października albo zaraz po 2 listopada, nie w piątek przed długim weekendem.
Czy trzeba uprzedzać rodziców?
Tak, wystarczy krótka wiadomość w dzienniku – daje szansę zgłosić się rodzicom dziecka, które przeżywa stratę.
Co zrobić, jeśli dziecko się rozpłacze?
Pozwolić mu odejść do spokojnego kącika, nie przerywać lekcji i porozmawiać z nim po zajęciach.
Czy dzieci muszą mówić o zmarłych?
Nie. Mogą narysować wspomnienie związane z żyjącą osobą, zwierzakiem albo ważną chwilą.
Ile czasu zajmują zajęcia?
Podstawowy plan to 45 minut; z kartami o emocjach i wsparciu – dwie lekcje.