Zajęcia o proszeniu o pomoc wydają się proste: bajka, rozmowa, karta pracy. W praktyce to jedna z tych lekcji, które warto dobrze przygotować organizacyjnie. Po takich zajęciach zdarza się, że dziecko podchodzi i mówi coś ważnego – a wtedy liczy się, czy wiesz, do kogo się zwrócić, i czy rodzice wiedzieli, o czym była lekcja.
W tym poradniku opisuję organizację zajęć o proszeniu o pomoc w klasach 1–3 krok po kroku: termin, podział zadań między wychowawcę i pedagoga, informację dla rodziców i plan 45 minut z bajką „Olek i tarcza bezpieczeństwa” w wersji do czytania.
Bajka do czytania, scenariusz zajęć, 5 kart pracy, 7 plansz, poradnik dla nauczyciela i broszura dla rodziców.
Zobacz w sklepieZobacz fragment bajki „Olek i tarcza bezpieczeństwa”
To krótki zwiastun. Pełna bajka jest w wersjach z filmem i z audiobookiem, dostępnych po zakupie.
W skrócie
- Termin: najlepiej w spokojnym tygodniu, nie w piątek przed wolnym.
- Kto: wychowawca prowadzi, pedagog lub psycholog wie o zajęciach i jest dostępny.
- Przed lekcją: wpisanie kontaktu do szkoły w broszurze dla rodziców.
- Przebieg: bajka → rozmowa → karty pracy → tarcza wsparcia.
- Zasada: rozmawiamy o bohaterach, nikt nie musi mówić o sobie.
Kiedy zaplanować zajęcia o proszeniu o pomoc
Nie ma jednego „właściwego” terminu – proszenia o pomoc warto uczyć przez cały rok. Są jednak momenty, w których zajęcia trafiają szczególnie dobrze: początek roku, gdy klasa się dociera; tydzień poświęcony przeciwdziałaniu przemocy rówieśniczej; czas po sytuacji konfliktowej w klasie (z kilkudniowym odstępem, żeby nikt nie poczuł się wskazany palcem).
Unikaj ostatniej lekcji w piątek przed długim weekendem. Jeśli temat kogoś poruszy albo dziecko zechce coś powiedzieć, potrzebujesz czasu i dostępnych osób w kolejnych dniach.
Kto za co odpowiada
| Osoba | Zadanie |
|---|---|
| Wychowawca | prowadzi zajęcia, drukuje materiały, wysyła broszurę do rodziców |
| Pedagog lub psycholog szkolny | wie o terminie zajęć, jest dostępny w dniu lekcji i w kolejnych dniach; może współprowadzić |
| Dyrekcja | zna temat zajęć; w razie zgłoszenia uruchamiana jest procedura szkolna |
| Rodzice | dostają informację przed zajęciami i broszurę po nich |
| Świetlica | może wrócić do historii po lekcjach – plansze są zrozumiałe bez znajomości całej bajki |
Wychowawca nie musi wszystkiego robić sam. Najważniejsze, żeby pedagog wiedział o zajęciach – jeśli po lekcji dziecko powie coś niepokojącego, szybko ustalicie, co dalej.
Harmonogram przygotowań
| Kiedy | Co zrobić |
|---|---|
| tydzień przed | uzgodnienie terminu z pedagogiem, przeczytanie poradnika dla nauczyciela z zestawu |
| 3–5 dni przed | krótka informacja dla rodziców przez dziennik elektroniczny |
| 2 dni przed | wpisanie kontaktu do szkoły w broszurze, wydruk kart pracy, plansz i grafiki tarczy |
| dzień zajęć | czytanie bajki, karty pracy, tarcza wsparcia; plansze na tablicy |
| po zajęciach | broszura do domu tego samego dnia, plansze na gazetce |
| kilka dni później | druga lekcja z kartami „Przepraszam to początek” i „Kuba ma prawo czuć” |
Informacja dla rodziców – co napisać
Wystarczy kilka zdań w dzienniku: „W tym tygodniu porozmawiamy z dziećmi o tym, jak prosić o pomoc dorosłego, gdy coś je martwi. Wykorzystamy bajkę o chłopcu, który pomaga koledze porozmawiać z nauczycielką. Dzieci nie będą proszone o opowiadanie o własnych przeżyciach. Po zajęciach dostaną Państwo krótką broszurę”.
Taki komunikat uprzedza pytania i daje rodzicom szansę zgłosić się, jeśli dziecko jest w trudnej sytuacji. Broszura dla rodziców z zestawu jest dwustronicowa, z ilustracją i miejscem na kontakt do szkoły – pomaga przenieść rozmowę o proszeniu o pomoc do domu.
Plan zajęć na 45 minut i lista kontrolna
Scenariusz z zestawu jest przygotowany na 45 minut. Organizacyjnie najlepiej sprawdza się układ: krąg na dywanie przy czytaniu, potem stoliki przy kartach pracy.
- bajka wydrukowana lub gotowa do wyświetlenia
- po jednym komplecie kart „Pomieszana historia”, „Słowa, które pomagają” i „Moja tarcza wsparcia” na dziecko
- duża grafika tarczy Olka na tablicy
- kredki, nożyczki, klej
- 7 plansz edukacyjnych, w tym plansza z numerami pomocy
- broszury z wpisanym kontaktem do szkoły
- pedagog uprzedzony o terminie
Dzieci mogą odpowiadać słowem, rysunkiem lub wskazaniem obrazka, więc zajęcia sprawdzą się także w klasie pierwszej. Wersja do czytania nie zawiera filmu – jeśli wolisz pokaz na ekranie, wybierz zestaw z bajką WIDEO, a do słuchania – wersję z audiobookiem.
Gdy dziecko po zajęciach powie coś ważnego
Zajęcia o proszeniu o pomoc mają sens tylko wtedy, gdy dorośli są gotowi tę pomoc dać. Jeśli dziecko podejdzie po lekcji: wysłuchaj spokojnie, podziękuj, że powiedziało, nie obiecuj, że „nikomu nie powiesz”, i przekaż informację zgodnie z procedurą szkoły. Poradnik dla nauczyciela w zestawie pomaga przygotować się do takich rozmów.
Warto też pamiętać o przesłaniu bajki: gdy pierwsza osoba nie pomoże, można szukać wsparcia dalej. Dzieci muszą zobaczyć, że w szkole działa to naprawdę.
Masz Skarbiec? „Olek i tarcza bezpieczeństwa – bajka do czytania i scenariusz zajęć dla klas 1–3” jest też w abonamencie Skarbca Kwiecień Academy – pobierz w Skarbcu, bez osobnego zakupu.
Przeczytaj też
- Bajka o przemocy rówieśniczej dla klas 1–3 – jak czytać ją z dziećmi
- Olek i tarcza bezpieczeństwa – jak poprowadzić zajęcia
- Sieć wsparcia w klasie – jak zbudować
- Tydzień Przeciwdziałania Przemocy Rówieśniczej – jak zorganizować
- Kalendarz nauczyciela – listopad
Najczęstsze pytania
Ile trwają zajęcia o proszeniu o pomoc?
Scenariusz z zestawu „Olek i tarcza bezpieczeństwa” jest przygotowany na 45 minut. Dodatkowe karty można wykorzystać na drugiej lekcji.
Czy trzeba informować rodziców?
Warto. Krótka wiadomość przed zajęciami i broszura po nich sprawiają, że rodzice wiedzą, o czym rozmawiać w domu.
Czy pedagog musi być na zajęciach?
Nie musi, ale powinien wiedzieć o terminie i być dostępny – na wypadek, gdyby dziecko chciało coś powiedzieć.
Czy dzieci muszą mówić o sobie?
Nie. Rozmowa toczy się wokół bohaterów bajki – Olka, Kuby i Radka.
Co, jeśli w klasie są dzieci, które nie czytają?
Dzieci mogą odpowiadać słowem, rysunkiem lub wskazaniem obrazka, a bajkę czyta nauczyciel.